Ο πατέρας σας έκλεισε τα 80, το δίπλωμα λήγει, και η ανανέωση θέλει πλέον, μεταξύ άλλων, και ψυχιατρική εξέταση. Αυτό το κομμάτι το αναλαμβάνω εγώ: στο σπίτι σας, σε μία επίσκεψη, με την καταχώρηση να γίνεται επί τόπου. Να πώς.
Το δικό μου κομμάτι στην ανανέωση
Μετά το 80ό έτος, ο νόμος προσθέτει στην ανανέωση του διπλώματος εξέταση από νευρολόγο ή ψυχίατρο, με πιστοποιητικό υγείας και χαρακτηρισμό «ΙΚΑΝΟΣ» ή «ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ» κατά τα κριτήρια του π.δ. 51/2012[1]. Παραπομπή σε ψυχίατρο μπορεί να χρειαστεί και νωρίτερα, σε οποιαδήποτε ηλικία, όταν το ιστορικό το απαιτεί[1]. Για τις υπόλοιπες ειδικότητες που προβλέπει η διαδικασία, κλείνετε αντίστοιχα ραντεβού με γιατρούς της επιλογής σας, καθώς το PIN της αίτησης είναι κοινό για όλους.
Η διαδικασία μαζί μου: μία επίσκεψη
- Ένα τηλεφώνημα. Κλείνουμε ραντεβού την ώρα που σας βολεύει, κατόπιν συνεννόησης και Σαββατοκύριακο.
- Έρχομαι εγώ. Σπίτι ή όπου σας εξυπηρετεί, οπουδήποτε στην Αθήνα και την Αττική, χωρίς απαίτηση μετακίνησης από έναν άνθρωπο 80+ ετών.
- 20–30 λεπτά, καταχώρηση επί τόπου. Μου δίνετε το PIN, το ΑΦΜ και το ΑΜΚΑ του οδηγού[2], γίνεται η κλινική εξέταση, και η εφαρμογή της ανανέωσης ενημερώνεται ηλεκτρονικά[2]. Χαρτιά προς κατάθεση: κανένα.
Στην ουσία: ένα ραντεβού στο σαλόνι σας και το ψυχιατρικό σκέλος της ανανέωσης έκλεισε.
Τι κοιτάζω — με ειλικρίνεια
Δεν πρόκειται για «τεστ-παγίδα» ούτε για τυπική υπογραφή. Η εκτίμηση εστιάζει στον προσανατολισμό, τη μνήμη, την κρίση και την καθημερινή λειτουργικότητα. Το νέο πλαίσιο προβλέπει πιστοποίηση του ιατρού μέσω ΗΔΙΚΑ και διασταύρωση της πραγματικής κατάστασης του οδηγού[3]. Αυτό δουλεύει υπέρ όλων, αφού ο οδηγός κρίνεται δίκαια, αλλά και η οικογένεια που θέλει να ξέρει πού βρίσκεται στ' αλήθεια ο άνθρωπός της.
Και ένα πλεονέκτημα που δεν το περιμένει κανείς: η εικόνα στο οικείο περιβάλλον είναι συχνά πιο αντιπροσωπευτική από ένα αγχωμένο πέρασμα από ιατρείο. Κι αν η οικογένεια βλέπει αλλαγές στην οδηγική συμπεριφορά τον τελευταίο καιρό, η επίσκεψη αυτή είναι μια φυσική ευκαιρία για έγκαιρη συνολική εκτίμηση, χωρίς τη φόρτιση μιας «ειδικής» επίσκεψης στον ψυχίατρο.
Αν το πόρισμα είναι «ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ»
Είναι το δύσκολο σενάριο και αξίζει δύο ειλικρινείς προτάσεις. Το «ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ» δεν είναι τιμωρία, αλλά προστασία του ίδιου και των άλλων· η γνωμάτευση δε βγαίνει «στο περίπου», αλλά με βάση συγκεκριμένα ιατρικά κριτήρια[1]. Όταν συμβεί, η συζήτηση με την οικογένεια για τις εναλλακτικές μετακίνησης και τη διατήρηση της αυτονομίας με άλλα μέσα είναι αναγκαία.
Συχνές Ερωτήσεις
Γιατί χρειάζεται ψυχίατρος για την ανανέωση διπλώματος μετά τα 80;
Ο νόμος προβλέπει ότι μετά το 80ό έτος, στην ανανέωση προστίθεται εξέταση από νευρολόγο ή ψυχίατρο, με πιστοποιητικό υγείας και χαρακτηρισμό «ΙΚΑΝΟΣ» ή «ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ» κατά τα κριτήρια του π.δ. 51/2012. Το κομμάτι αυτό είναι η δουλειά μου.
Μπορεί η ψυχιατρική εξέταση να γίνει στο σπίτι;
Ναι, έρχομαι εγώ σε εσάς. Για ανθρώπους άνω των 80, η αποφυγή της μετακίνησης είναι συχνά ο λόγος που η ανανέωση δεν αναβάλλεται συνεχώς.
Τι χρειάζεται να έχετε έτοιμο για την επίσκεψή μου;
Το PIN από την αίτηση στο gov.gr, ΑΦΜ και ΑΜΚΑ του ίδιου του οδηγού, την ταυτότητα και το δίπλωμα, και μια λίστα με τα φάρμακα που λαμβάνει. Αν την αίτηση την έχει κάνει συγγενής με τους δικούς του κωδικούς Taxisnet, δεν πειράζει, καθώς το PIN είναι που μετρά.
Πόσο διαρκεί και πότε ολοκληρώνεται;
Περίπου 20–30 λεπτά. Πρόκειται για μια σύντομη κλινική εκτίμηση με έμφαση στον προσανατολισμό, τη μνήμη, την κρίση και την καθημερινή λειτουργικότητα. Η καταχώρηση γίνεται ηλεκτρονικά με το PIN και η εφαρμογή της ανανέωσης ενημερώνεται άμεσα χωρίς να χρειαστεί να κάνετε καμία κατάθεση χαρτιών.
Τι γίνεται αν υπάρχει άνοια ή άλλη σοβαρή διαταραχή;
Τότε αυτή η επίσκεψη αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία. Το «ΙΚΑΝΟΣ» ή «ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ» κρίνεται πάντα με βάση τα κριτήρια του νόμου και αφορά την ασφάλεια του ίδιου του οδηγού και των άλλων. Σε αμφίβολες περιπτώσεις, η εκτίμηση είναι και μια ευκαιρία να συζητηθεί έγκαιρα η συνολική εικόνα με τους δικούς του ανθρώπους.
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση. Η έκδοση κάθε ιατρικού πιστοποιητικού προϋποθέτει την ολοκλήρωση της απαραίτητης κλινικής αξιολόγησης.
Πηγές
[1] Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών (gov.gr). «Ανανέωση άδειας οδήγησης (κάθε κατηγορίας)» — ειδικότητες ιατρών, υποχρεωτικές εξετάσεις άνω των 80, χαρακτηρισμός ΙΚΑΝΟΣ/ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ (π.δ. 51/2012, Παράρτημα ΙΙΙ). mitos.gov.gr
[2] «Ανανέωση διπλώματος άνω των 65 ετών: η ψηφιακή διαδικασία με το PIN». gocar.gr
[3] «Ανανέωση διπλώματος άνω των 65: βεβαιώσεις μέσω ΗΔΙΚΑ και έλεγχοι» (δηλώσεις προέδρου ΠΙΣ). insider.gr